Foto bij 037

Die nacht kwamen ook de nachtmerries terug. Nu ik beter begreep waar mijn broers doorheen waren gegaan tijdens hun leven, sloeg mijn fantasie op hol en ik werd steeds minder uitgerust wakker.

Vivienne en Anna zagen het, en blijkbaar hadden ze door dat het ergste moment van de eerste week nu was gekomen. Hoewel ze niets zeiden, kreeg ik bemoedigende blikken van alle kanten. Zelfs van de vrouwen die tegelijk met mij waren aangekomen, en die nu door hetzelfde moesten gaan. Mijn werk leidde niet meer af, mede omdat ik nog steeds de eenvoudige klusjes deed. En ook omdat elke patiënt me nu deed herinneren aan de horror van de loopgraven en ik maar al te goed begon te beseffen dat ik niet iedereen kon redden. Vreemd hoe het deze keer zoveel anders voelde dan diezelfde realisatie, die ik al eerder in Parijs had gehad. De mensen in Parijs stierven anders, concludeerde ik. De meeste mensen daar voelden zich alsof hun leven af was, maar hier was dat niet het geval. Hier was het alsof een verhaal in het midden stopte, alsof de laatste honderd pagina’s van een boek ontbraken. En natuurlijk had ik in Parijs kinderen en jonge mensen zien sterven, maar niet zo. Niet zo massaal nutteloos. De machine van de oorlog draaide op doden, besefte ik. Niet op heroïsche daden, niet op vaderlandsliefde. Iemand bleef mensenlevens aan die machine voeren, en het denderde maar voort, zonder ooit iets te produceren. We hadden het allemaal fout gehad over de oorlog. Niemand had ooit gedacht, zelfs mijn moeder niet, die avond dat ze huilde om de komende oorlog, dat oorlog zo zou kunnen zijn.

Ik las veel, en droomde weg in boeken. Soms vroeg ik me af of er ook schrijvers in de loopgraven lagen, dromend van landen ver weg. Ik hoopte dat ze er waren, en ik hoopte dat ze zouden leven om hun verhalen te vertellen. We konden allemaal meer verhalen, meer dromen gebruiken. En dat bracht me op een idee.

Die nacht bracht ik een boek mee naar de ziekenzaal. Mijn eerste boek was Alice in Wonderland, geschreven door een Engelsman. Een bondgenoot. Dus als ik tijd had, las ik de woorden hardop voor, en ik merkte dat het de beladen stilte doorbrak. Ik merkte hoe de man, die al drie maanden lang last had van een griep die alleen voorkwam in de loopgraven, kracht haalde uit de woorden en minder last had van de pijn als ik hem voorlas. En met dat lichtpuntje sloot ik mijn eerste week af.

Reacties (5)

  • Grace

    Dit hoofdstuk was echt een pareltje!

    4 jaar geleden
  • LilsEvans

    "Hier was het alsof een verhaal in het midden stopte, alsof de laatste honderd pagina’s van een boek ontbraken."

    Wauw. Wat een ontzettend mooie vergelijking!

    Ik vind het geweldig hoe je de kracht van verhalen terug laat komen in dit specifieke verhaal.

    4 jaar geleden
  • Croweater

    Prachtig hoofdstuk

    5 jaar geleden
  • Thuria

    Weer mooi geschreven (:

    5 jaar geleden
  • Helvar

    Aaahw, dat laatste is echt mooi ^^

    5 jaar geleden

Meld je gratis aan om ook reacties te kunnen plaatsen